ماستیت گرانولوماتوز پستان چیست و چه علائمی ایجاد میکند؟ تصور کنید تودهای در سینه خود پیدا میکنید که دردناک و حساس است و پوست اطراف آن قرمز و متورم شده است. اولین واکنش طبیعی، نگرانی از بیماریهای جدی مثل سرطان است. اما گاهی این علائم ناشی از یک بیماری نادر و خوشخیم به نام ماستیت گرانولوماتوز پستان هستند. این بیماری با وجود اینکه تهدیدی برای زندگی ایجاد نمیکند، میتواند برای ماهها باعث درد، تورم و تغییرات پوستی شود و تشخیص آن به دقت و بررسیهای تخصصی نیاز دارد. در ادامه، با علائم، گروههای در معرض خطر و روشهای تشخیص این بیماری نادر آشنا خواهید شد تا تفاوت آن با شرایط خطرناکتر به وضوح روشن شود.
ماستیت گرانولوماتوز چیست؟
ماستیت گرانولوماتوز یک بیماری نادر و خوشخیم پستان است که برخلاف سرطان سینه ، تهدید جدی برای زندگی ایجاد نمیکند. با این حال، ماهیت نادر و علائم مشابه آن با برخی بیماریهای خطرناک پستان، تشخیص و مدیریت آن را پیچیده میکند. علل دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست و همین موضوع باعث میشود که تعیین دلیل ایجاد ماستیت گرانولوماتوز چالشبرانگیز باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا هستند؟
این بیماری معمولاً در زنانی دیده میشود که تجربه بارداری و شیردهی داشتهاند، اما میتواند زنان بدون سابقه زایمان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. تحقیقات نشان میدهد عوامل دیگری نیز ممکن است در بروز این بیماری نقش داشته باشند؛ از جمله آنها میتوان به مصرف قرصهای ضدبارداری خوراکی، ابتلا به دیابت، اختلالات خودایمنی و عفونتهای نادر اشاره کرد. در موارد بسیار نادر، این بیماری حتی در مردان نیز دیده شده است.
علائم بالینی ماستیت گرانولوماتوز
علائم این بیماری ممکن است برای چندین ماه ادامه داشته باشد و اغلب شامل ایجاد یک یا چند توده خوش خیم پستان حساس در سینه، درد، قرمزی و تورم است. یکی از نشانههای خاص آن، کشیده شدن نوک سینه به سمت داخل است. همچنین ممکن است التهاب یا زخم روی پوست سینه ظاهر شود. پوست سینه در برخی موارد شبیه پوست پرتقال به نظر میرسد، که به آن پوست پرتقالی گفته میشود. در برخی بیماران، آبسهها یا ضایعات روی پوست ایجاد میشوند و تورم یا توده در زیر بغل نیز ممکن است مشاهده شود.
با اینکه این بیماری خوشخیم است، علائم آن میتواند به طور قابل توجهی شبیه به سرطان التهابی پستان یا سایر عفونتهای پستان باشد. بنابراین هرگونه تغییر غیرعادی در سینهها باید جدی گرفته شود و مراجعه به پزشک عمومی ضروری است.
تشخیص ماستیت گرانولوماتوز
تشخیص این بیماری معمولاً نیازمند ارجاع به کلینیکهای تخصصی است. در این کلینیکها، پزشک یا پرستار متخصص، معاینه فیزیکی کامل انجام میدهند و آزمایشهای متعددی برای بررسی وضعیت انجام میشود. این آزمایشها میتوانند شامل سونوگرافی، ماموگرافی، MRI و آزمایشهای خون روتین باشند. مهمترین روش تشخیصی، بیوپسی پستان است که علاوه بر تأیید ماستیت گرانولوماتوز، سایر بیماریهای پستان از جمله سرطان التهابی را نیز رد میکند.
به دلیل شباهت علائم ماستیت گرانولوماتوز با بیماریهای جدیتر، تشخیص آن نیازمند دقت و انجام چندین آزمایش است تا از تشخیص صحیح اطمینان حاصل شود.
درمان ماستیت گرانولوماتوز
روشهای درمانی برای ماستیت گرانولوماتوز به علائم و شدت بیماری بستگی دارد. در برخی افراد که تنها توده در سینه وجود دارد و سایر علائم مشاهده نمیشود، بیماری ممکن است بدون درمان خاصی خود به خود بهبود یابد.
در موارد نیاز به درمان، گزینههای موجود شامل درمان دارویی و جراحی است. درمان دارویی میتواند شامل استفاده از آنتیبیوتیکها یا داروهای ضدالتهاب باشد. در موارد پیچیدهتر، ممکن است نیاز به جراحی ناحیه آسیبدیده باشد. یکی از روشهای جراحی، لامپکتومی است که در آن بخش محدودی از بافت پستان برداشته میشود. نوع دقیق درمان دارویی یا جراحی باید با مشورت متخصص تعیین شود، زیرا تصمیم درمانی بر اساس شرایط فردی بیمار و شدت علائم متفاوت است.

یکی از ویژگیهای این بیماری، امکان بازگشت آن حتی پس از جراحی است. بنابراین بیماران باید تحت پیگیری منظم قرار گیرند و هرگونه تغییر جدید در سینهها را سریعا به پزشک اطلاع دهند. برنامههای پیگیری و معاینات دورهای توسط متخصص، نقش مهمی در مدیریت بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن دارند.
آیا ماستیت گرانولوماتوز خطر سرطان را افزایش میدهد؟
مطالعات نشان دادهاند که ماستیت گرانولوماتوز خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش نمیدهد. با این وجود، توجه به سلامت سینهها و بررسی هرگونه تغییر جدید مهم است. حتی پس از تشخیص یا درمان بیماری، مراقبت و آگاهی نسبت به وضعیت پستانها باید ادامه یابد.
نکات حمایتی و مشاورهای
با توجه به نادر بودن این بیماری، بسیاری از بیماران ممکن است نگرانی یا سوالاتی درباره وضعیت خود داشته باشند. مراکز تخصصی و تیمهای پزشکی آمادهاند تا از طریق مشاوره تلفنی یا حضوری، اطلاعات مورد نیاز و حمایتهای لازم را به بیماران ارائه دهند. دریافت اطلاعات صحیح و دنبال کردن توصیههای پزشکی باعث کاهش اضطراب و بهبود تجربه بیمار در مواجهه با این بیماری میشود.
جمعبندی
ماستیت گرانولوماتوز یک بیماری خوشخیم اما نادر پستان است که بیشتر زنان شیرده را تحت تأثیر قرار میدهد، اما میتواند سایر زنان و حتی در موارد نادر مردان را نیز مبتلا کند. علائم آن ممکن است مشابه بیماریهای جدی پستان باشد و تشخیص دقیق معمولاً نیازمند بیوپسی و آزمایشهای تصویربرداری است. درمان آن به شدت علائم و وضعیت بیمار بستگی دارد و ممکن است شامل داروهای ضدالتهاب، آنتیبیوتیکها یا جراحی محدود باشد. خوشبختانه، این بیماری خطر سرطان سینه را افزایش نمیدهد، اما پیگیری منظم و آگاهی از تغییرات سینهها اهمیت زیادی دارد.
